สสจ.อุบลฯ สนองนโยบายการดำเนินงานตามยุทธศาสตร์กำจัดพยาธิใบไม้ในตับ ลดมะเร็งท่อน้ำดี วาระคนอีสาน

( 8 ตุลาคม 2555 ) สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี นายแพทย์สุรพร ลอยหา นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี กล่าวว่า จังหวัดอุบลราชธานี ได้ดำเนินการเน้นหนักในการตรวจคัดกรองค้นหารักษามะเร็งที่สำคัญ คือ มะเร็งปากมดลูก มะเร็งเต้านม มะเร็งตับและท่อน้ำดี เป็นต้น ซึ่งได้ถูกกำหนดให้เป็นวาระของคนอีสาน ภายใต้การดำเนินงานตาม “ ยุทธศาสตร์กำจัดพยาธิใบไม้ในตับ ลดมะเร็งท่อน้ำดี ” โดยในปี 2555 ที่ผ่านมา จังหวัดอุบลราชธานีมีผลงานการค้นหามะเร็งปากมดลูก ได้ ร้อยละ 62.71 ( ในกลุ่มหญิงวัยเจริญพันธุ์อายุ 35 ปี ขึ้นไป )การดำเนินงานมะเร็งเต้านม( ในกลุ่มหญิงวัยเจริญพันธุ์อายุ 30 ปี ขึ้นไป )พบว่าประชาชนมีความรู้และสามารถตรวจเต้านมด้วยตนเองได้ คิดเป็น ร้อยละ 88.45 ส่วนการดำเนินงานมะเร็งตับและท่อน้ำดี ซึ่งมีการดำเนินการค้นหากลุ่มเสี่ยง จากประวัติของครอบครัวผู้ป่วยและผู้เสียชีวิตด้วยมะเร็งตับและท่อน้ำดี พบกลุ่มเสี่ยง จำนวน 12,000 คน และมีการตรวจอัลตราซาวน์ในกลุ่มเสี่ยงไปแล้ว 733 คน พบผลผิดปกติ รวม 49 คน ( อยู่ในระหว่างดำเนินการตรวจอัลตราซาว์นกลุ่มเสี่ยงที่เหลือ ) นอกจากนี้ เพื่อสนับสนุนการดำเนินงานดังกล่าว รวมทั้งเพื่อเป็นการเฝ้าระวังโรคและค้นหาผู้ป่วยที่มีภาวะเสี่ยงและอาการผิดปกติในระยะเริ่มแรก จึงได้เร่งอบรม อสม.เชี่ยวชาญ ให้มีความรู้เรื่องการป้องกันควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับ เพื่อลดอัตราป่วยโรคมะเร็งตับและท่อน้ำดี เพื่อไปขยายผลให้ความรู้ประชาชนทุกหมู่บ้านแบบปูพรม ออกค้นหาผู้ที่มีความเสี่ยงและตรวจสุขภาพค้นหาผู้ป่วยในกลุ่มที่มีความเสี่ยงโดยเร็วที่สุด 5 กลุ่ม ได้แก่ 1. กลุ่มที่เป็นชาวอีสานแต่กำเนิด 2. กลุ่มที่ตรวจพบไข่พยาธิใบไม้ตับในอุจจาระ 3. กลุ่มที่มีถิ่นฐานบ้านเรือนใกล้ริมแม่น้ำ ลำคลอง 4. ผู้ที่มีอายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไป และ5. ผู้ที่มีประวัติมีญาติพี่น้องเป็นมะเร็งตับ หากพบว่ามีความเสี่ยง จะส่งตัวไปตรวจอัลตราซาวด์และตรวจทางห้องปฏิบัติการที่โรงพยาบาลชุมชน เพื่อวินิจฉัยโรคโดยเร็ว และหากพบผิดปกติ จะส่งต่อไปผ่าตัดรักษาทันทีจากนั้น จะส่งกลุ่มที่มีความเสี่ยงพบเจ้าหน้าที่ เพื่อตรวจวินิจฉัยในขั้นสูงเพื่อรับการรักษาอย่างรวดเร็ว ตั้งแต่เซลล์มะเร็งยังไม่ลุกลาม ซึ่งจะมีโอกาสหายขาดและรอดชีวิตสูง รวมทั้งการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกิน เน้นกินอาหารสุกสะอาด ไม่กินปลาน้ำจืดที่มีเกล็ดขาวดิบๆ เลิกกินปลาร้าดิบ ซึ่งจะมีพยาธิใบไม้ตับ สาเหตุหลักที่ทำให้เป็นมะเร็งท่อน้ำดีตามมา

นายแพทย์สุรพร กล่าวต่อว่า มะเร็งตับและท่อน้ำดีชนิดนี้ป้องกันได้โดยต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรม เลิกกินปลาน้ำจืดปรุงดิบ และตรวจรักษาให้หายขาดและต้องไม่เป็นซ้ำสอง เพื่อการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งตั้งแต่ระยะแรกเริ่มรวมทั้งการเฝ้าระวังกลุ่มเสี่ยงเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญในการลดการสูญเสียชีวิตของประชาชนจากมะเร็งชนิดนี้ต่อไป

……..สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดอุบลราชธานี
รสสุคนธ์ มณฑา /ข่าว